Không lẽ các sinh viên đang chuẩn bị được công nhận (về lý thuyết) là các kỹ sư trong nhưng lĩnh vực công nghệ quan trọng của thời đại, đòi hỏi liên tục được trau dồi và nâng cao mới có thể bắt kịp được tốc độ thay đổi như vũ bão hiện nay, lại không vượt qua nổi cuộc trắc nghiệm những kiến thức sơ đẳng trong lĩnh vực đã được ăn học trong nhiều năm trong những cơ sở đào tạo chất lượng tốt nhất hiện nay???. Còn các cơ sở đào tạo, lâu nay vẫn có các báo cáo về đào tạo với chỉ tiêu năm sau luôn cao hơn năm trước, tỉ lệ sinh viên khá giỏi vẫn thấy báo cáo tăng lên và hàng năm vẫn nhận hàng chục tỉ đồng của ngân sách nhà nước cho nâng chất lượng đào tạo, nay trước thông tin này liệu họ có thật sự chạnh lòng?, có thật sự nhìn thẳng vào sự thật để sớm có kế hoạch nâng chất lượng đào tạo?.

Vấn đề không chỉ dừng lại ở đây. Người viết còn nhớ vào thời điểm Intel sắp được cấp giấy phép đầu tư tại Việt Nam đã có dịp được trao đổi với một quan chức có trách nhiệm và theo sát giúp đỡ cho dự án này đã kể rằng: Quá trình giúp Intel hòan thành luận chứng đầu tư vào Việt Nam cho đến khi ra được giấy phép đầu tư thực sự là một kế hoạch vận động hành lang (Lobby) và xúc tiến đầu tư ở tầm cấp chính phủ; có nghĩa là trong quá trình đó Chính phủ đã thực sự quan tâm và tạo những điều kiện tốt nhất để Intel quyết định vào Việt Nam (thay đổi ý định đầu tư vào một quốc gia khác trong khu vực để vào Việt Nam). Sự kiện Intel vào Việt Nam được giới quan sát quốc tế nhìn nhận là sự thành công lớn về xúc tiến đầu tư của Việt Nam, Việt Nam đang là điểm đến hấp dẫn của giới đầu tư quốc tế nhất là trong lĩnh vực công nghệ cao. Những gì đang diễn ra cho thấy nhận định này là chính xác. Hàng loạt các tên tuổi quốc tế lớn như Compal, Foxcon, Microsoft, Canon…đều đã chính thức đặt cơ xưởng lớn của họ tại Việt Nam mới đây. Trước tình hình này chắc chắn vấn đề nhân lực cho các dự án lớn này sẽ trở nên nóng bỏng hơn bao giờ hết.

Nhìn lại trường hợp Intel chúng ta cũng có thể thấy ngay một bất cập lớn: Chính phủ đã nỗ lực để “kéo” được nhà đầu tư lớn vào Việt Nam và đã làm được; nhưng có vẻ lại “quên” mất một việc khác là: Hỗ trợ nhà đầu tư giai đọan hậu giấy phép - triển khai dự án. Chính vì vậy nhà đầu tư đã phải “tự bơi”-tìm kiếm nguồn lao động kỹ thuật cần thiết mà không có được sự trợ giúp cần thiết. Bên cạnh đó cũng không thấy các cơ sở đào tạo tiếp cận với các nhà đầu tư lớn này để “đàm phán” về khả năng cung ứng nguồn nhân lực. Thật đáng tiếc!

Vậy lúc này Chính phủ, mà trực tiếp là hai cơ quan bộ là Bộ Thông tin và Truyền thông và Bộ Giáo dục và Đào tạo liệu sẽ sớm phản ứng kịp thời để nhanh chóng có giải pháp thúc đẩy phát triển nguồn nhân lực trong nước? Và các cơ sở đào tạo liệu có nhìn vào các tiêu chuẩn nhân lực của Intel nói riêng và các các nhà đầu tư khác nói chung, để sớm điều chỉnh chương trình đào đạo của mình cho phù hợp hơn? Câu trả lời thuộc về họ, những nhà quản lý và đào tạo đang đương chức!